محبــوبه عشــوریان | آموزش صنایع دستی

دواتگری به تهیه زیرساخت برای انجام هنرهای دیگر بر روی فلز (حکاکی، قلمزنی، میناکاری طلاکوبی و...) و یا انجام چکش کاری بر روی فلزاتی همچون مس و برنج که می‌تواند مستقیماً کاربرد داشته و مورد استفاده قرار گیرد، اطلاق می‌شود. فراموش نکنیم که تا حدود نیم قرن پیش و شاید هم کمتر سرویس‌های مسی ،بخشی از جهیزیه دختر خانم‌های ایرانی را تشکیل می‌داد و امروز هم می‌دانیم که خوشمزه‌ترین غذاها در سرویس‌های مسی طبخ می‌شود.

دواتگری، امروز هم از ارزش و اعتبار زیادی برخوردار است چرا که هنرمند فلزکار در صورت قادر به ارائه هنر خود بر روی زیر ساخت است که آن زیرساخت توسط توسط دواتگری خیره و ممتاز آماده شده باشد.

در مورد زیرساخت‌ها ساده محصولات فلزی یا محصولات تولید شده از آلیاژ‌ها همچون برنج مس و روی، مفرغ، مس و قلع، ورشو ،مس و نیکل و روی )باید موارد زیر را مد نظر قرار داد.

-درتهيه ي زيرساخت ها محصولات ساده فلزي (كه بر روي آنها حكاكي ، قلمزني، و ... . نمي شود) باید باید توجه داشت که استفاده از مواد اولیه مرغوب شرط اصلی بوده و ورقه یا گردوی فلزی مورد استفاده باید عاری از هرگونه ضایعات و ناصافی بوده و ضمناً مواد ناخالص همواره نیز در حداقل ممکن باشد. در مورد آلیاژ‌ها مثلاً در مورد آلیاژ‌ها مثلاً در مورد آلیاژ برنج( که از مس و روی به دست می‌آید) مفرغ (که از مس و قلع حاصل می‌شود) و نیز آلیاژ ورشو (که از مس نیکل و روی حاصل می‌آید) نیز ضرورت رعایت درصدهای مناسب از دو یا چند فلز مورد لزوم امری جدی است.

- زیرساخت‌ها با محصولات ساده فلزی باید، حتماً به طریقه چکش کاری ساخته و پرداخته شده باشد و اکثر ضربات چکش بر روی قسمت‌های مختلف بدنه نیز باید به وضوح دیده شود محصولات ساده فلزی که به شیوه ي پرسی فراهم می‌آید. در مجموعه صنایع دستی فلزی قرار نمی‌گیرد.

- بدنه‌ها و زیرساخت‌ها باید دارای سطحی صاف و صیقلی بوده و نباید بر روی آنها اثرات جوشکاری لحیم کاری، ونيز اتصالات به صورت مشهود موجود باشد.

- وجود تعادل، تقارن و ایستایی کافی دستور و بدنه امری حتمی است.

- در تولید محصولات هرچه از فلز گرانبهاتر یا آلیاژ مرغوب‌تر و با مواد اولیه با کیفیت مطلوب‌تر استفاده شده باشد ارزش و کیفیت کار بالاتر می‌رود.

- از آنجا که چکش کاری و تهیه زیر کار مناسب، حرفه‌ای کاملاً هنری است لذا بخش مهمی از ارزش کیفیت و قیمت نیز به کار هنرمندانه ي هنرمند چکش کار و ظرافت کاری و مهارت او برمی‌گردد. وجود ضربات ظریف هنرمندانه و کیفیت مطلوب محصول با زیرساخت نشان از ارزش هنری كار دارد.