محبــوبه عشــوریان | آموزش صنایع دستی

قفل سازي

درگذشته اي نه چندان دور، تقريباً دربازار اكثر مناطق كشورمان ، قفل هاي فولادي كه ساخته و پرداخته ي صنعتگران هنرمند كشورمان بود. عرضه مي شد. اين قفل ها كه افزون بر دوام، استحكام و ايمني كامل، به خاطر دارا بودن زيبايي و ظرافت خاص، مورد توجه بسياري از مردم بود.سالهاي متمادي مورد استفاده قرارمي گرفت و كاربردهاي زيايد داشت، به طوري كه بر درهاي ورودي خانه ها و حجره ها اين قفل ها مشاهده مي شد و درهاي تمامي صندوقچه ها با قفل هاي زيبايي كه گاه داراي عملكرد پيچيده اي نيز بود. بسته مي شد.

قفل سازي از پيشه هاي كهن است و شواهد به دست آمده مويد آن است كه لااقل از قرن ششم ميلادي (دوره ي ساساني ) قفل سازي دركشورمان رواج داشته است. از جمله كاربردهاي مهم قفل، استفاده از آن در بستن دخيل به نخل ها و عَلم ها به عنوان نذر بوده و هست و مي توان گفت قفل درنذربندي اهميتي همانند ايمن داشتن خانه ها و صندوقچه ها داشته و دارد.

به طوركلي قفل ها را مي توان به دو دسته تقسيم كرد.

1.قفل هاي رمزي كه فاقد كليد است و فقط با دانستن رمز كه مي تواند از اعداد و يا از عدد و حروف و كلمات تشكيل شود، قفل باز مي شود.

2.قفل هاي كليدي كه طبعاً با كليد باز وبسته مي شود كه از ان جمله مي توان به قفل هاي فنر خاردار، قفل هاي فنرخميده (قفل هاي نافي) و قفل هاي مارپيچ دار اشاره كرد.

تنوع درفرم ها ، اندازه ها و شكل ها، همراه با ظرافت و ابتكار درساخت قفل ها، زيبايي خاصي به قفل هاي فولادي (قفل سازي سنتي ايران )بخشيده است.

مهمترين مراكز قفل سازي ايران، چالشتر- در نزديكي شهركرد – كرند (در 96 كيلومتري كرمانشاه ) و اصفهان است.