محبــوبه عشــوریان | آموزش صنایع دستی

شیشه رنگی

تولید شیشه رنگی در دنیای باستان در حقیقت امری اجباری بوده است زیرا که برای رنگین کردن شیشه ها باید از اکسیدفلزاتی چون آهن که باعث به وجود آمدن رنگ در سایه هامختلف در شیشه می شود که به طور طبیعی در شن مورداستفاده شیشه وجود داشت. تا قبل از سال ۸۰۰ میلادهنرمندان شیشه گر قادر به جدا کردن این ناخالصی نبودند وبالطبع نمی توانستند شیشه بی رنگ تولید کنند. شواهد تاریخی و باستان شناسی نمایانگر این حقیقت مهم هستند که شیشه رنگی به صورت مهره های تزیینی ریز و درشت حدود بیش از هزار سال رقیب سنگهای قیمتی بود که دسترسی به آنهابرای عموم به مراتب دشوارتر از شیشه بود. به همین دلیلاستفاده از شیشه برای زینت آلات در بین ملل گوناگون متداولبوددستور ترکیب اکسید فلزات مختلف به ماده اصلی برای ساختن شیشه های رنگی بر روی یک سری لوحه ها گلی نوشته شده مکشوفه از حفریات کتابخانه آشوربانیپال در نینوا بر ساحل شرقی رود دجله علیا با تمام جزئیات آورده شده است. اشاره به این نکته ضروری است که ترکیب اکسید فلزاتی چون منگنز وآهن برای به وجود آوردن شیشه های رنگی برای اولین بار به صورت تصادفی انجام گرفته است.

انواع شیشه های رنگی

الف) شیشه آبی: که برای تهیه آن از اکسید کبالت یا اکسیدمس، در انواع آبی کمرنگ و پررنگ استفاده می شده است.

ب) شیشه قرمز مات: که به دو طریق مختلف ساخته می شده که نوع اول از اکسید مس و نوع دوم از اکسید سرب بوده است.

ج) شیشه سفید مات: از ترکیب کلسیم و سنگ سرب استفاده می کردند.

د) شیشه سبزرنگ: از اکسید آهن است که به طور طبیعی درشن مورد مصر شیشه گری وجود داشته است.

ه) شیشه تیره رنگ وسیاه: اکسید آهن برای تولید شیشه این نوع شیشه مورداستفاده قرار می گرفت. البته ترکیب مقداربیشتری از هر اکسید می تواند شیشه را بسیار پررنگ کند ورنگ تیره ای که به نظر سیاه می رسد به آن بدهد.

و) شیشه زرد رنگ مات: شاید پیش از دیگر شیشه های رنگی آغاز شده باشد. برای مثال اولین شیئی قابل تاریخ گذاری مصرکه متعلق به سالهای ۱۴۵۰ – ۱۵۴۰ پیش از میلاد است، برروی سطوح تزیینات خطی از شیشه مات زرد رنگ دارد. ایننوع شیشه به احتمال قوی رنگ مات خود را مدیون سنگ سرمه است. تولید این شیشه به مقیاس کم در بین رومیان رواج داشت.